AI begint binnen de baan.
De eerste klap valt bij terugkerende taken. Zodra die laag krimpt, blijven minder uren en minder instapfuncties over.
Van krimpende juniorinstroom tot snel automatiserend routinewerk. Ontdek welke signalen al zichtbaar zijn en wat ze betekenen voor jouw loopbaan.
De eerste klap valt bij terugkerende taken. Zodra die laag krimpt, blijven minder uren en minder instapfuncties over.
Administratie, registratie, standaardtekst, eerste analyses en eenvoudige code sluiten direct aan op wat AI al uitvoert.
Bij jonge werknemers in sterk blootgestelde beroepen is de gemeten druk het grootst. Britse werkgevers melden nu ook dat AI en automatisering starterswerk al verkleinen, terwijl AI nog niet als enige oorzaak is bewezen.
AI wordt baanverlies wanneer organisaties processen veranderen, vacatures schrappen en dezelfde hoeveelheid werk met minder uren leveren.
Werk met vertrouwen, fysieke aanwezigheid, aansprakelijkheid en onvoorspelbare gevolgen houdt langer stand.
Het deel van het werk dat AI technisch kan uitvoeren of sterk kan versnellen.
AI voert een taak zelfstandig uit. Mensen bewaken uitzonderingen en gevolgen.
AI versnelt het werk terwijl de medewerker de beslissing en verantwoordelijkheid houdt.
Een gemeten daling van banen, uren of ingevulde functies.
Werkgevers openen minder juniorvacatures of vullen vertrek niet opnieuw in.
Meer werk per uur of medewerker. Dat kan groei opleveren of dezelfde hoeveelheid werk met een kleiner team.
In een representatieve Amerikaanse enquête gebruikte 45% van de werkenden generatieve AI voor het werk in mei 2026. In meer dan 80% van de beroepen gebruikt minstens één op de vijf werknemers AI. Voor minder dan 3% van de gemeten taken gebruikt een meerderheid AI.
Verenigde Staten · bijna 14.000 respondenten · vier meetrondes tot mei 2026 · beroep- en taakniveau
Welke taken
Een nieuw scenariorapport zet vier mogelijke richtingen naast elkaar. AI verspreidt zich snel, maar productiviteit, werkgelegenheid en lonen zijn nog lastig uit elkaar te meten. Het rapport adviseert nu al betere signalen voor vacatures, loonontwikkeling en baanverlies te volgen.
Verenigde Staten · bedrijven, werknemers en arbeidsmarktbeleid · vier scenario’s
Wanneer zichtbaar
In een ILO-onderzoek naar 21 Chinese bedrijven was overal actieve AI-invoering of een concreet invoerplan zichtbaar. Een aanvullende enquête onder 1.591 professionals laat zien dat 56% AI als onvermijdelijke ontwikkeling ziet en 39% een inkomensdaling verwacht. Bedrijven melden grote efficiëntiewinsten bij herhaalbare en datarijke taken, maar werken meestal met hybride mens en AI processen.
China · 21 bedrijfsinterviews en 1.591 professionals · productie, finance, zakelijke dienstverlening, bouw, onderwijs, media en reizen
Wanneer zichtbaar
Interviews met organisaties uit meerdere regio’s en sectoren laten zien hoe agentic AI wordt ontwikkeld, ingevoerd en bestuurd. De eerste toepassingen liggen bij zelfstandige, meerstaps taken. De paper brengt praktijkervaringen en governance in kaart, maar meet nog geen netto banenverlies of productiviteit op lange termijn.
Internationaal · organisaties uit meerdere sectoren · interviews met praktijkmensen · OECD AI Paper 65
Welke taken
Een working paper analyseert 1,25 miljard vacatureteksten en 154 miljoen arbeidsrecords uit 41 landen. Bij bedrijven die generatieve AI invoeren daalt het aandeel junioren ten opzichte van vergelijkbare bedrijven, terwijl het aandeel senioren groeit. De auteurs zien tegelijk bescheiden totale werkgelegenheidsgroei. Dit is vroeg, modelgebaseerd bewijs en geen telling van massale ontslagen.
41 landen · 1,25 miljard vacatures · 154 miljoen arbeidsrecords · event study
Juniorfuncties
Administratieve onderwijs- en inkomensgegevens uit Texas laten zien dat afgestudeerden uit meer AI-blootgestelde richtingen na de komst van ChatGPT 1,7 procentpunt minder kans hadden om binnen een jaar werk te vinden. Wie wel werk vond, verdiende ongeveer 5% minder dan afgestudeerden uit minder blootgestelde richtingen. De uitkomst komt uit één Amerikaanse staat en meet geen directe ontslaggolf.
Texas · afgestudeerden van publieke vierjarige universiteiten · onderwijs- en inkomensrecords · 2018 tot 2025
Juniorfuncties
In een representatieve Duitse enquête onder 2.000 werkenden zegt 41,3% dat AI taken overneemt die vroeger vaak door starters werden gedaan. 54,9% verwacht dat AI-vaardigheden voor instroomfuncties een basisvereiste worden, terwijl 43,9% het afgelopen jaar geen werktijd voor AI-training kreeg. Dit meet verwachtingen en opleidingspraktijk, geen gerealiseerd baanverlies.
Duitsland · werkenden van 16 tot 65 jaar · representatief naar leeftijd en geslacht · enquête maart en april 2026
Juniorfuncties
Een nieuw OECD-rapport onderzoekt België en Griekenland en gebruikt gekoppelde administratieve data om betere routes naar werk en loopbaangroei te ontwerpen. De voorgestelde AI-tools helpen bij matching, loopbaanadvies en het vinden van scholing, naast consulenten en sociale ondersteuning. Het rapport beschrijft ontwerp en randvoorwaarden, maar meet nog geen effect van ingevoerde tools.
België en Griekenland · minimuminkomensregelingen · gekoppelde administratieve data · publieke arbeidsbemiddeling
Welke overstap
Een working paper volgt miljoenen LinkedIn-profielen en vacatureteksten van 2014 tot 2023. Taken die AI goed uitvoert verdwijnen vaker uit functieomschrijvingen. Sommige blootgestelde beroepen krimpen, terwijl bedrijven die AI invoeren productiever worden en als geheel meer mensen aannemen. De analyse gaat grotendeels over eerdere machine-learninggolven en zegt daarom niet hoe het patroon na ChatGPT uitpakt.
Verenigde Staten · LinkedIn-profielen, vacatures en O*NET-taakdata · 2014 tot 2023 · pre-generatieve AI
Welke taken
In een onderzoek onder werkenden gebruikt 47,4% dagelijks AI. 57,1% zegt dat veel professionals in hun vak AI gebruiken, terwijl 41,5% niet verwacht dat AI een groot deel van hun baan kan vervangen. De onderzoekers beschrijven nu vooral taak- en workflowverandering, niet grootschalig baanverlies.
Ierland · werkenden · Right-Sizing AI at Work
Wanneer zichtbaar
In een representatieve Amerikaanse enquête gebruikte 45% van de werkenden AI voor het werk in mei 2026. In meer dan 80% van de beroepen gebruikt minstens één op de vijf werknemers AI, maar minder dan 3% van de gemeten taken wordt door meer dan de helft van de uitvoerders met AI gedaan.
Verenigde Staten · bijna 14.000 respondenten · beroep- en taakniveau
Welke taken
Canadese vacaturedata uit 2019 tot 2024 laten zien dat hoog automatiseerbare functies teruglopen, terwijl functies waarin AI mensen aanvult toenemen. Meer dan 75% van de functies met zowel hoge AI-blootstelling als hoge complementariteit valt in een groene beroepsgroep.
Canada · TalentNeuron-vacatures · provincies, beroepsgroepen en groene beroepen
Welke overstap
Na bijna twintig jaar stijging daalt vanaf 2023 het vereiste niveau van ICT-gebruik, vakkennis en gestructureerd werken. Samenwerken en creativiteit blijven veel stabieler. Het onderzoek meet deze omslag, maar bewijst niet dat GenAI de oorzaak is.
Nederland · ruim 106.000 werkende hbo-afgestudeerden · HBO-Monitor 2004-2024
Juniorfuncties
Bij de meest AI-blootgestelde studierichtingen daalde de kans op werk bij de eerste intrede met ongeveer 5 procentpunt en het inkomen in het eerste volledige kwartaal met 13%. De verschillen begonnen na de introductie van ChatGPT en namen later deels af.
Verenigde Staten · administratieve gegevens van afgestudeerden · CES Working Paper 26-56
Juniorfuncties
In een wereldwijde enquête onder 111 werkgeversorganisaties uit 82 landen meldt 44% experimenten met AI door medewerkers, terwijl slechts 5% AI in dagelijkse werkprocessen of strategische besluitvorming heeft ingebouwd. 51% heeft geen van de onderzochte vormen van AI-governance.
Wereldwijd · 111 werkgeversorganisaties in 82 landen · ILO Brief
Wanneer zichtbaar
Het aandeel Amerikaanse werkenden dat bang is de eigen baan door AI te verliezen steeg van 5% eind 2024 naar ruim 10% eind 2025. Vooral werknemers die AI taken laten overnemen zonder duidelijke productiviteitswinst voelen druk. Dit meet verwachtingen en ervaringen, geen werkelijk ontslag.
Verenigde Staten · twee landelijke enquêtes onder circa 1.300 huishoudhoofden per meetronde
Wanneer zichtbaar
Van 1.001 Britse werkgevers zegt 43% dat investeringen in AI of automatisering het aantal startersfuncties hebben verlaagd. Bij grote werkgevers meldt 60% dit effect.
Verenigd Koninkrijk · 1.001 senior bedrijfsleiders
Juniorfuncties
De relatieve werkgelegenheidskloof voor 22 tot 25-jarigen in sterk AI-blootgestelde beroepen liep op tot 19%. Vooral de instroom van starters krijgt een klap.
Een analyse van miljoenen online vacatures in Texas laat zien dat functies met meer automatiseerbare GenAI-taken minder vaak werden geplaatst. Het verschil liep op tot ongeveer 8% in het eerste kwartaal van 2025 en bestaande bedrijven trokken hun vraag naar deze functies verder terug tot begin 2026.
Texas · Lightcast-vacatures · vergelijking binnen sectoren en bestaande bedrijven
Welke banen
In april 2026 zette 29,7% van de Nederlandse bedrijven meer in op automatisering vanwege personeelstekort. In informatie en communicatie was dat 44,1%. De cijfers omvatten zowel robotisering als AI-ondersteuning.
Nederland · Conjunctuurenquête, april 2026 · automatisering omvat robotisering en AI-ondersteuning
Nederland
Gemiddelde omscholingsprogramma’s verhogen de werkgelegenheid met 2 tot 3 procentpunt en het jaarinkomen met ongeveer 1.000 dollar. Programma’s die opleiden voor een sector met directe werkgeversvraag boeken veel grotere winst, maar blijken lastig op te schalen.
Verenigde Staten en Europa · 56 gerandomiseerde onderzoeken plus Europees experimenteel bewijs
Omscholing
Technologie- en AI-schokken raken lokale arbeidsmarkten ongelijk. Regio, sector en bestaande economische structuur bepalen of nieuw dienstenwerk en niet-routinewerk ontstaan of banen verdwijnen.
OECD-landen · regionale arbeidsmarkten
Regio en sector
Het aandeel Nederlandse werkgevers dat AI in redelijke tot zeer hoge mate gebruikt steeg in één jaar van 16% naar 32%. Van de werkgevers die AI al inzetten begeleidt 39% het personeel niet. Voor de komende vijf jaar verwacht 29% sterk veranderende functies en 10% verdwijnende banen.
Nederland · gewogen enquête onder 3.551 bedrijfsvestigingen met minimaal twee werknemers
Nederland
Het onderzoek koppelt technische taakcapaciteit aan werkelijk automatiserend gebruik. Bij gegevensinvoer wordt al 67% taakdekking gemeten.
Claude-gebruik × Amerikaanse beroepen
Welke banen
Meer dan een derde van de ondervraagde AI-gebruikers verwacht dat AI binnen een jaar het grootste deel van hun werk kan uitvoeren.
Internationale gebruikersenquête
Wanneer zichtbaar
Bijna de helft van het beroepsspecifieke AI-gebruik gaat over traditionele functiegrenzen heen. AI neemt niet alleen taken over, maar trekt functies ook uit elkaar.
Geanonimiseerde productgebruiksdata
Vaardigheden
Het model verdeelt beroepen over hoge automatiseringsdruk, reorganisatie, groei en minder directe verandering. Vooral routinematig kenniswerk verschuift snel.
Een model van bijna 30.000 taken en 436 beroepen plaatst administratieve functies het hoogst in AI-blootstelling. Daar begint de grootste herschikking van werk.
Experimenten en werkvloerdata tonen productiviteitswinst, maar nog geen grootschalige verdringing. De gemelde tijdwinst van enkele procenten van de werktijd is nog niet terug te zien in hogere gemeten productie, lonen of werkgelegenheid.
Internationaal · experimenten, bedrijfsdata, platformonderzoek en werknemersmetingen
Wanneer zichtbaar
AI-adoptie vergroot de vraag naar hogere cognitieve, sociaal-emotionele, digitale en AI-vaardigheden. Nieuwe technische AI-rollen groeien, maar blijven een kleine specialistische arbeidsmarkt.
Internationaal · vaardigheden en beroepen
Vaardigheden
AI-gebruik bij Nederlandse bedrijven met ten minste tien werknemers steeg van 14% in 2023 naar 33% in 2025. De adoptie is in twee jaar ruim verdubbeld.
Nederland · bedrijven met 10+ werknemers
Nederland
43% van de werkenden zegt AI tijdens het werk te gebruiken. 41% denkt dat AI een deel van het eigen werk kan overnemen en 4% verwacht volledige overname.
Nederland · volwassenen met betaald werk · onderzoek Belevingen 2025
Nederland
UWV ziet structureel minder werk in eenvoudige administratie, dalende vacatures en een oplopend aantal WW’ers uit administratieve beroepen.
De SER maakt duidelijk welke vaardigheden zwaarder gaan wegen: zeggenschap, menselijk oordeel, kwaliteit van werk en grip op systemen die steeds meer beslissen.
Werkgevers verwachten administratieve functies, kassawerk, drukwerk en delen van de boekhouding onder de snelste dalers richting 2030.
Wereldwijd · werkgeversverwachtingen
Welke banen
Het rapport schat dat 14,2% van de banen in hoge-inkomenslanden een hoog automatiseringsrisico door generatieve AI heeft, tegenover 4,5% in lage- en middeninkomenslanden.
Wereldwijd · hoge-, midden- en lage-inkomenslanden
Welke banen
Het rapport laat zien hoe banen, lonen en gevraagde vaardigheden uiteenlopen tussen beroepen met een hoge en lage AI-blootstelling.
Internationaal · vacatures en lonen
Lonen en vacatures
Beroepen, sectoren en landen bewegen in verschillend tempo. Instroom, uren en teamomvang laten de eerste breuken zien.
Administratie, tekst, analyse en registratie schalen sneller dan fysiek werk in wisselende omgevingen.
Bedrijven kunnen groeien of dezelfde hoeveelheid werk met kleinere teams leveren.
WAT DOE JIJ MET DEZE VOORSPRONG?